Kapat

Şempanze Deneyi

Anasayfa
Genel Psikoloji Şempanze Deneyi
Şempanze Deneyi 2

Şempanze deneyi

Dört genç şempanze deneyi, Belle, Bandit, Bido ve Gigi, çitle çevrili geniş bir alanın kenarındaki bir kafeste yaşamaktadır. Alan onların oyun alanıdır ve daha deney başlamadan bu alanı iyice tanıma olanakları olmuştur. Deney, bir deneycinin şempanzelerden birini kucağına alarak alanı dolaştırmasıyla başlar. Bu arada diğer bir deneyci de onların yanında yürür ve kucaktaki maymun gözlerken alanın çeşitli yerlerine 18 parça yiyecek saklar.

Yerleri hatırlama

Daha sonra şempanze kafese, diğerlerinin yanına konur. Deneyciler de gözleme kulesine çıkarlar. Birkaç dakika sonra kafesin kapısı otomatik olarak açılır ve şempanzelerin kafesten çıkarak alanı araştırmalarına olanak sağlanır. Kapı açılınca bütün hayvanlar dışarı çıkarlar. Kucakta dolaşmış olan şempanze, hemen, yiyecek saklanan yerlerden en yakın olanına koşar, kısa bir süre o çevreyi araştırır ve yiyecek parçacığını bulur. Daha sonra, hayvan çeşitli yerlere saklanmış yiyecek parçacıklarını buldukça hareketleri yavaşlamaya başlar. Fakat hiçbir zaman rastgele dolaşmaz;
bir saklama yerinden diğerine gider. Deneycinin yiyecek parçacıklarını saklayışını görmemiş olan hayvanlarsa rastgele araştırmaları sırasında çok az sayıda yiyecek bulurlar.

şempanze deneyi

Sonuçları

Sonuç

Bu işlem her hayvan için birçok kez tekrarlanır ve her tekrarda birbirinden farklı 18 saklama yeri kullanılır. Yukarıda  her şempanze için en çok yiyecek parçacığı bulduğu günün arama örüntüsü gösterilmiştir. Her hayvan için 18 saklama yeri ile aramaya başlama noktası (b) ve aramanın bittiği nokta (s) belirtilmiştir.

Çizgiler hayvanların izledikleri yolu göstermektedir; oklar ise arama sırasındaki hareket yönleri hakkında kabaca bir fikir vermektedir. Çizgilerin yiyecek saklanan yerlere değmesi o noktadaki yiyeceğin bulunduğuna işaret etmektedir. Örneğin Belle 18 yiyecek parçasının hepsini bulmuş, Bandit ise iki tanesini bulamamıştır. Bu arama haritalarının en ilginç yönleri “en kısa yol” ilkesine uymalarıdır. Her hayvan bulmuş olduğu yiyecek parçasına en yakın olan saklama yerine gitmekte, rastgele aramamaktadır. Şempanzeler yiyecek parçalarının birbirleriyle ilişkisini olduğu kadar yiyeceklerin alandaki ağaçlarla ya da ot kümeleriyle olan ilişkilerini de bilmektedirler. Diğer bir deyişle, hem alanın hem de alanın içindeki yiyecek parçacıklarının bilişsel haritasına sahiptirler. Bu bilişsel haritalar herhangi bir davranım pekiştirilmeden oluşmuştur; yani, bilişsel öğrenme yer almıştır.

Kaynak (Clifford T. Morgan) (Psikolojiye giriş)

“Şempanze Deneyi” üzerine 19 yorum

  1. ERENN says:
  2. berkay says:
  3. Mehmet says:
  4. ucretsizvideolarindir says:
  5. ahmet says:
  6. Shazedul says:
  7. Nihat Şirin says:
  8. masa bayrağı says:
  9. Fatih says:
  10. Halil Yıldız says:
  11. Anıl says:
  12. implant diş says:
  13. ihsan14 says:
  14. yılmaz says:
  15. Baran POLAT says:
  16. ankarakurtarma says:
  17. Orakci Blog says:
  18. akinci3 says:
  19. borademir says:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir