Kapat

Psikoloji Nedir

Anasayfa
Genel Psikoloji Psikoloji Nedir
psikoloji

 

Psikoloji Nedir Psikolojinin Tanımı

Psikoloji nedir  sorusunu eğer bir psikologa sorarsanız tanımlamasını isteyecek olursanız, büyük bir olasılıkla, genellikle kabul edilen şu tanımı verecektir: “Psikoloji insan ve hayvan davranışlarını inceleyen bir bilimdir.” Bu tanımı duyan eğitimi görmemiş bir kişinin tanımda geçen su sözcüğü hayretle karşılaması beklenebilir: “bilim” “hayvan” ve “davranış”. Kişi “Psikoloji gerçekten bir bilim midir?” diye sorabilir. ”Neden ‘zihin’, ‘düşünceler’ veya ‘duygular’ değil de davranış? Ayrıca niçin ‘hayvan’ davranışı? Hayvan davranışları psikolojiyle ne ilişkisi olabilir?”

psikoloji ve bilim

psikoloji bilim ve sanat

Psikoloji nedir ve Bilimle ilişkisi

Geliniz ”bilim” ile başlayarak bu sözcük üzerinde ayrı ayrı duralım. Bilim sistematik bilgiler bütünüdür. Bu bilgiler, olayların titizce gözlenmesi, ölçülmesi yoluyla, bazen de bilim adamının düzenlediği deneyler aracılığıyla toplanır. Gözlenen olaylar, betimleyici (descriptive) ve yordayıcı (predictive) genel kanunların veya ilkelerin ortaya konulmasıyla sistematik hale getirilir. Sanat, bilimden eğitim, uygulama ve özel yaşantı yoluyla kazanılan bir beceri, bir şeyler yapma hüneri olmasıyla ayrılır. Bu tanımlara göre psikoloji hem bir sanat hem de bilimdir. Psikolojinin sanat ve bilim şeklinde ikiye bölünmesi, alanın kaynaşmış bir bütün olmasını güçleştirir.

  • Örneğin davranışlarımız kontrol eden beyin üzerindeki araştırmalar, yani bilimsel yön ile insanlarda renklere karşı duyarlık  geliştirilmesiyle uğraşan sanal yönü arasındaki uçurum oldukça geniştir. Özel yaşantılar sonucu gelişen bir beceri olarak sanatın bazı yönlerinin kitaplardan ve sınıf çalışmalarından öğrenilmesi güçtür. Ayrıca, psikoloji sanatı tıpta ve mühendislikte olduğu gibi, belki de konunun bilimsel temeline iyice hakim olunmasıyla en iyi şekilde gelişebilir. Bu nedenle  psikoloji bilimi temel alacağız.

İnsan davranışına ilişkin bilimsel birikimimizin daha fazla olmasını isterdik. Şimdiki durumda, bazı alanlarda ilkel gözlemlere ve akıllıca tahminlere dayanmak durumundayız; diğer alanlarda ise gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar kontrol ve genelleme açısından henüz arzu edilen düzeyden çok uzaktır. Yine de birçok araştırmacının son yüzyıldaki uğraşlarının ortaya koyduğu bilgiler bütünü ve bilimsel ilkeler, davranışı anlamak için geçerli bir temel gibi gözükmektedir. Bu nedenlerle buradaki psikoloji tanımımızda bilim vurgulanmaktadır.

Psikoloji Nedir ve Davranışla ilişkisi

Şimdi davranış” sözcüğünü ele alalım. Elli yıl önce, davranışçılık okulunun heyecanla günlerin de, ”davranış” sözcüğü (konuşma dahil) sadece görülebilen veya işitilebilen vücut hareketleri (konuşmayı da kapsayacak) şeklinde yorumlanıyordu. Yakın zamanlarda ise davranışın yorumu, bir kişinin yaptıgı ve herhangi bir yolla ölçülebilen her şeyi kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Sonuç olarak davranış, hisleri, tutumlar ve zihinsel süreçleri, diğer bir deyişle, doğrudan gözlenemeyen tüm içsel olaylar da kapsamaktadır. Çünkü insanların söyledikleri ve belirli sorunlara ve durumlara ilişkin tepkileri aracılığıyla bu tür süreçleri ölçme yolları bulunmuştur.

Psikoloji nedir ve Hayvanlarla ilişkisi

Şimdide “hayvan” sözcüğünü ele alalım. Bilim, yalnız hemen görülebilen, pratik değeri olan olaylar veya bilgilerle sınırlanamaz. Artık hemen herkes, hatta en yararcı yaklaşımlı (pragmatic) politikacı veya işadamı bile, bilgi için bilgi edinmeye çalışmanın eninde sonunda önemli pratik değerleri olabileceğini bilmektedir. Ayrıca hayvan davranışları da insan davranışları kadar ilginç olabilir. Bu yüzden nasıl ki bir zoolog hayvanlar dünyasının tüm üyelerinin yapı ve işlevlerini inceliyorsa, psikolog da hem hayvan hem de insan davranışlarını sistematik olarak gözler.

Bunun yani sıra hayvan davranışlarını incelemenin aynı derecede önemli başka bir nedeni daha vardır. Hayvan ve insan davranışları arasında birçok benzerlikler vardır. Hatta hayvanlar ya doğal olarak ya da laboratuarda, öğretildikten sonra, insanların gösterdiği bazı davranışları basit şekilde yapabilirler. Bu nedenle hayvan davranışlarının incelenmesi psikologun insan davranışlarını anlamasında yardımcı olur. İnsanlarla yapamayacağımız birçok önemli deneyleri hayvanlarla yapabiliriz, çünkü insanlara kobaymış gibi davranılamaz.

Ancak eğer sonuçlar insanlara uygulanacaksa, hayvan deneylerinin çok dikkatli yorumlanması gerekir. İnsanlarla hayvanlar arasında benzerlikler yanında, bir çok davranış farkları da vardır. Bu nedenle, hayvan davranışlarının ayrıntılarını insan davranışlarına her zaman uygulanabileceğinden emin olamayız. Buna karşın, hayvanlarla yapılan çalışmalarda geliştirilen temel ilkeler çoğu kez insanlara genellenebilmektedir.

PSİKOLOJİ NEDİR sorusuna cevabı verdik.

Psikolojinin Alt  Dalları

Psikolojinin her bir dallı kendi içinde araştırma ve uygulama tekniklerine sahiptir. Bu bakımdan psikoloji sadece bir teknik ile değil geniş araştırma tekniklerine sahiptir.

Klinik psikoloji: Halk arasında bilinen psikoloji diye tanımlanabilir aslında. Bu alan duygusal, zihinsel bozukları değerlendirme ve çözüö bulma alanıdır.

Gelişim psikolojisi: Doğumdan ölüme kadar bireyin yaş ile bağlantılı davranış biçimlerini açıklamaya çalışan alt alandır.

Eğitim psikolojisi: Bireylerin eğitim hayatındaki davranışlarını inceleyen daha iyi ve etkili eğitim için inceleme yapan alandır.

Okul psikolojisi: Öğrenci davranışlarını ruh sağlığını ve çevreyle iletişimini inceleyen alandır.

Sosyal psikoloji: Birey ve toplum birbirinden farksız iki kelime gibi çünkü birey bir toplumda doğar. En küçük toplum ailedir. İşte sosyal psikolojinin çalışma alanı birey ve toplum arasında ilişkiyi, değer, kültür, sosyal yapı gibi kavramları incelemek sosyal psikolojinin alanına girer.

Deneysel psikoloji: Davranışsal değişimlerin araştırma alanıdır. Hayvan davranışları üzerine yaptığı çalışmaları insan davranışları ile ilişkilendirir.

Fizyolojik psikoloji: Kişilerde mativasyon, algı, iletişim, problem çözme gibi davranışlatın fizyolojik süreçleri ele alarak inceler.

Endüstri psikolojisi: İş hayatında daha üretken ve daha elverişli koşullar nasıl sağlanır gibi alanlarda çalışma yapar.

Adli psikoloji: Psikolojinin hukuk ve yasal süreçler içinde ilişkisini ve suç işlemiş kişilerin ruhsal çözümlemelerini ele alır.

Sağlık psikoloji: Sağlıklı şekilde haat sürdürülmesi ve hastalıkların önlenebilmesi için araştırma yapan alandır.

not

Psikolojinin alt alanları farklılık gösterdiği gibi psikolojinin bir çok araştırma tekniği de vardır. Bu araştırma tekniklerini ayrı ayrı incelediğimiz yazımız için ->psikolojinin araştırma teknikleri

 

 

“Psikoloji Nedir” üzerine 21 yorum

  1. Turalcan says:
  2. mustafa3417 says:
  3. ahmet k. says:
  4. Zeliha says:
  5. BizCokGuzelOlucaz says:
  6. oktay çe says:
  7. makam bayrağı says:
  8. yasinakcn says:
  9. Utku Garip says:
  10. Ballı Soprano says:
  11. Hasan BB says:
  12. mehmet nur can says:
  13. tunustan says:
  14. MEHMET ÇELİK says:
  15. Berfin says:
    • Fatih Yetim says:

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

sponsor