Kapat

Kavramsal basamaklar dizisi

Anasayfa
Genel Psikoloji Kavramsal basamaklar dizisi
Kavramsal basamaklar dizisi

Kavramsal basamaklar dizisi

Öğrenilecek maddeleri benzer kavramsal kategoriler halinde örgütlemek, malzemenin anlamlılığını kavramada bir adımdır. Diğer bir adım, mümkün olan durumlarda, maddeleri basamaklar dizisi halinde örgütlemektir. Kavramlar geniş veya dar olabilir; bir geniş kavram, birçok daha dar kavramı kapsayabilir. Bunlar ise, daha da dar kavramları kapsayabilir. Sonuçta, bir basamaklar dizisi ya da birçok dallanmaları olan bir ilişkiler “ağacı” oluşur. Öğrenme sürecinde kavramsal basamaklar dizisinin değeri, aşağıdaki deneyle gösterilmiştir (Bower ve diğ., 1969).

DENEY

  • Deneklere toplam 4 dk. inceleyebilecekleri 112 kelime sunulmuştur. Bu kelimeler, her biri 28 kelimelik 4 ağaç halinde düzenlenmiş ve 4 ayrı kart üzerinde sunulmuştur. Dört karta 4 dk. içinde bakmak bir tekrarı oluşturmuş ve bu şekilde 4 tekrar yapılmıştır. Her tekrardan sonra deneklerden, hatırlayabildikleri kelimeleri söylemeleri istenmiştir.
  • Denekler, deneyde iki gruba ayrılmışlardır. Gruplardan biri için, her kart üzerinde bulunan kelimeler, kavramsal basamaklar dizisine uygun şekilde düzenlenmiştir. Diğer denekler için, aynı kelime grupları dallar üzerine seçkisiz (random) olarak yerleştirilerek, aralarındaki kavramsal ilişkilerin görülmesi güçleştirilmiştir.
  • Sonuçlar çok ilginçtir. Kelimelerin kavramsal kategoriler halinde sunulduğu grup, bunları son hızla öğrenmiştir. Birinci tekrardan sonra ortalama 72 kelime, ikinci tekrardan sonra ortalama 106 kelime hatırlamışlardır; üçüncü tekrarda ise tam puan olan 112 kelimeye varmışlardır. Kelimelerin dallar üzerine seçkisiz yerleştirilerek sunulduğu grup ise bunları çok yavaş öğrenmiştir. Birinci tekrar sonunda, sadece 21 kelimeyi doğru olarak hatırlayabilmişlerdir. Daha sonraki her tekrarda bu sayı artmış; ancak, 4. tekrardan sonra bile ortalama doğru kelime sayısı 2/3 (70) civarında kalmıştır.

Bu deney kavramsal örgütlemenin öğrenme üzerindeki güçlü etkisini göstermektedir. Her iki grup için, öğrenilmesi gereken malzeme aynı olmasına karşın, bu malzemenin basamaklar dizisi halinde düzenlenmesi, gruplardan birinin üç misli daha hızlı öğrenmesini sağlamıştır. Bundan alınacak ders unutulmamalıdır. Öğretmenler ve ders kitabı yazarları, öğretmek istedikleri kavramları basamaklar dizisi şeklinde dikkatle düzenleyerek, malzemelerini daha iyi değerlendirmeye çalışmalıdırlar. (Örneğin, bu kitabın başlık ve alt başlıkları bir kavramsal basamaklar dizisi meydana getirmektedir.) Çağrışımları ile konuyu dağıtanlar, öğrenmeyi çok zor hale getirirler. Öğrenci, öğretilen basamaklar dizisini algılamaya çalışmalı ve malzemeyi seçkisiz bir sıra yerine, basamaklar dizisine uygun şekilde öğrenmek için çaba göstermelidir. Öğrenciler, okudukları ve dinledikleri metinlerdeki kavramları, bir “ağaç” şeklinde düzenleyerek dikkatle özetlerlerse, öğrenmenin gücünü artırabilirler.

 

“Kavramsal basamaklar dizisi” üzerine 2 yorum

  1. sahra karataş says:
  2. saruhan kara says:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir