Kapat

İşlevselcilik – İşlevselcilik nedir – İşlevselcilik ne demek

Anasayfa
Psikoloji tarihi İşlevselcilik – İşlevselcilik nedir – İşlevselcilik ne demek
İşlevselcilik

İşlevselcilik (functionalism)

İşlevselcilik (functionalism), adından da anlaşılacağı gibi, zihnin işlevleriyle veya organizmanın bulunduğu çevreye uyum sağlaması ile ilgilenir. Bu hareket pratik bir soru üzerinde yoğunlaşmıştır: Zihinsel süreçler neyi başarabilir? İşlevselciler zihni, zihnin organizasyonu (temel elemanları veya yapısı) açısından incelemekten ziyade bir süreçler kümesi veya gerçek dünyada pratik sonuçlara sebep olan işlevleri açısından araştırmışlardır.

Wundt ve Titchener tarafından girişilen zihin araştırması, zihinsel faaliyetlerin sonuçları hakkında hiçbir şey ortaya koymamıştı. Zaten böyle bir amaca talip de olmamışlardı. Böylesine faydacı bir amaç Wundt ve Titchener’in saf bilim anlayışı tarafından adeta aforoz edilmişti.

İşlevselcilik Amerikan psikoloji sisteminin kendi türündeki ilk örneğiydi. İşlevselcilik çok dar ve sınırlayıcı olarak görülen Wundt psikolojisine ve Titchener yapısalcılığına karşı dikkatle ele alınmış bir karşı çıkıştı. Bu akımlar, işlevselciliğin, psikolojinin cevaplandırmasını istediği şu sorulan cevaplandıramıyordu: Zihin ne yapar? Zihin nasıl çalışır?

İşlevselciliğin gelişimi

İşlevselcilik Leipzig ve Cornell’de yapılan araştırmaların konularına veya yöntemlerine karşı çıkmıyordu. Gerçekte bu laboratuvarların bulgularının çoğunu benimsemişti. Ne içgözleme itiraz ediyorlar ne de bilincin deneysel olarak araştırılmasına karşı fikir beyan ediyorlardı. Onların karşı oldukları şey süregelen faaliyetlerin veya bilinç işlevlerinin yani zihnin yararlı ve pratik işlevlerinden hiçbirini dikkate almayan psikolojinin ilk tanımlarıydı. Organizmanın bulunduğu çevreye uyum sağlaması işlevinin üzerinde çok durmasından dolayı, işlevselciler, psikolojinin mümkün olan tüm uygulamalarıyla ilgilendiler. Böylece uygulamalı psikoloji ABD’de hızla gelişti.

İşlevselciliğe genel bakış

İşlevselciliğin 1850’lerin ortalarından başlayıp bugüne dek uzanan oldukça uzun bir tarihi vardır. Yapısalcılıktan farklı olarak işlevselciliğin tarihsel gelişimi çeşitli ilgi ve eğitim alanlarından gelen entelektüel liderlerden etkilenmiştir. Belki de işlevselcilik yapısalcılıktan farklı olarak bir dereceye kadar çeşitlendirilmiş temeli sebebiyle zaman içinde yavanlaşmamış ve gücünü kaybetmemiştir.

İşlevsel psikolojinin öncülerinin fikirlerinin oluşmaya başladığı zamanın yeni psikolojinin gelişmeye başladığı yıllara ve bir dönem öncesine denk geldiğine dikkat etmek özellikle önemlidir. Darvin’in Türlerin Kökeni Üzerine (1859) isimli eseri Fechner’ın Psikofiziğin Elemanlarından (1874) bir yıl önce, Wundt’un Leibzig’de laboratuvarını açmasından 20 yıl önce basılmıştır. Hayvan psikolojisi deneyleri 1880’lerde, Titchener’in Leipzig’e gelip, Wundt’un etkisi altına girmesinden önce ortaya konmuştur. O dönemde Wundt ve Titchener bilincin işlevleri, bireysel farklar ve hayvan psikolojisi üzerine yapılan temel çalışmaları psikolojinin uzmanlık alanı içerisine kabul etmemişlerdi. İşlevi, bireysel farklılıkları ve beyaz fareleri psikolojinin bir uzantısı haline getirmek, yeni Amerikalı psikologlara kalmıştı.

Amerikan psikolojisi günümüzde yönlendirme ve tavır açısından işlevselcidir. Çevremize uyum sağlamamıza yardım eden ve destek olan test etme, öğrenme, algı ve diğer işlevsel süreçler üzerinde önemle durulması bunun kanıtıdır.

 

“İşlevselcilik – İşlevselcilik nedir – İşlevselcilik ne demek” üzerine 2 yorum

  1. melike bayar says:
  2. sümeyye demir says:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir