Düşünme süreci
7 Mar, 2018 18:48 tarihinde eklendi

Düşünme süreci

Düşünme süreci

Düşünme süreci

Düşünme süreci: Bu yazıyı okurken düşünmektesiniz; okuduklarınız ile kendi yaşantılarınız ve bilgileriniz arasında
ilişki kurmaktasınız. Belki de, zaman zaman, kitapta yazılanları kendi kelimelerinizle söylemektesiniz;
bunu yaparken kendi kendinize konuşuyor da olabilirsiniz. Okudukça, sık sık, kitapta anlatılan
olayları gözünüzün önüne getirebilirsiniz. Bu faaliyetlerin hepsi düşünmenin birer parçasıdır.

İnsanlar uyanık oldukları zamanın çoğunda düşünmektedirler; düşünmemek zor bir iştir. Okumakta olduklarınız hakkında düşünmeyi durdursanız bile, düşünceleriniz başka bir konuya, örneğin arkadaşınızla dün akşamki buluşmanıza ya da bu akşam yapacak olduklarınıza kayar. Böyle bir durumda ise hayal kuruyorsunuz demektir. Fakat, hayal kurma da bir düşünme biçimidir.

Düşünmenin başka hangi türleri vardır? Düşündükleri sırada insanların içinde neler olmaktadır? Bellek ve düşünme arasındaki ilişki nasıldır? Dilin düşünmedeki yeri nedir? Bir satranç, matematikya da mantık problemini çözmeye çalışan birinin kafasında neler olmaktadır. Bu sorular, kategoride cevaplandırılan sorulardan birkaçıdır.

Düşünce süreci ve imge

Düşünme, simgesel aracılık (symbolic mediation) işlemidir. “Aracılık” düşünmenin, uyarıcı durum ile bireyin bu duruma gösterdiği davranım arasındaki boşluğu doldurması demektir. Başka bir deyişle, düşünme çevremize ilişkin bilginin işlenmesinden ibarettir. “Simgesel” kelimesi ise, düşünmenin içimizdeki bazı süreçlerle yapıldığını belirtmektedir. Bu süreçler çevremizle ilgili önceki yaşantılarımızın simgeleri ya da “temsilcileri”dir. Uyarıcı durumlar ile bu durumlara yaptığımız davranımlar arasında aracı olan bu simgeler nelerdir?

İmge

Bir kısım düşünme, imgelemekten (imagining) ibarettir. Başka bir deyişle, bazen düşünürken durumların imgelerini (image) oluştururuz. İnsanlar imge kullanma miktarı açısından büyük farklılık gösterirler. Bazıları çok az imge kullandıklarını söylerler, öyleyse bu kimseler düşünmelerinin çoğunu başka süreçlerle yapmaktadırlar.

özet

Düşünme simgesel aracılıktan ibarettir. Simgeler, çevre ile olan geçmiş yaşantıları temsil eden içselsüreçlerdir. Bu süreçler dış uyarıcı durumlar ile bizim bunlara gösterdiğimiz davranımlar arasına girer, aracılık yapar.

Simgesel aracılığın bir kısmı imgelerle olur. Aşırı derecede ayrıntılı imgelere fotoğrafsı imge ya
da fotoğrafik bellek adı verilir. Çoğu imge ise, önceki yaşantıların yalnız belirli özelliklerini yansıtır.

Simgesel aracılığın başka bir türü de örtük hareketleri içeren sessiz konuşmadır. Bu hareketler düşünmenin motor yönünü oluşturur ve çoğunlukla bir şey yapmayı ya da söylemeyi düşündüğümüz zaman meydana gelir.

Düşünmemizin çoğu ise, politika ya da ekonomi gibi soyutlamalara ilişkindir. Soyut düşünmedeki simgesel aracılık, somut imgeler ya da hareketlerden çok, kavramlar yoluyla olur. İnsanlar nesne,durum ve kavramları kelimelerle adlandırmayı öğrenmiş olduklarından, düşünmemizin çoğu da sözel düşünme (kelimelerle ve kelimeler hakkında düşünme) biçimindedir.

avatar
  Abone ol  
Bildir