Ayırt Etmeyi Öğrenme
26 Kas, 2017 18:00 tarihinde eklendi

Ayırt Etmeyi Öğrenme

Ayırt Etmeyi Öğrenme

Ayırt Etmeyi Öğrenme

Bir uyarıcıya belli bir davranımı, diğer bir uyarıcıya başka bir davranımı yapmayı öğrendiğimiz zaman,
buna ayırt etmeyi öğrenme (discrimination learning) denir. Bu tür öğrenme hem klasik hem de
edimsel olabilir. Pavlov köpeklerine çıngırak sesiyle zil sesini birbirinden ayırt etmeyi öğretebiliyordu.
Bunu sağlamak için yaptığı şey de sadece uyarıcılardan birini sunduğunda pekiştirme yapmak,
diğerini sunduğunda ise yapmamaktı.

Genellikle kullanılan işlem şöyledir: önce bir köpek çıngırak sesine koşullu davranım gösterecek şekilde yetiştirilir. Daha sonra deneyci arada sırada zili çalar fakat arkasından yiyecek vermez. Önceleri köpek zil çalınca da salgılamada bulunur. Bu bir uyarıcı genellemesi örneğidir, çünkü çıngırakla zilin sesi birbirine benzer. Fakat zille yapılan tekrarların ödülsüz kalması sürdükçe, köpek, çıngırak sesine salya salgılamaya devam etmesine karşın, zil sesine gittikçe daha az salgılamada bulunur. En sonunda da zil sesine hiç salya salgılamaz, çıngırak
sesine ise her zaman salgılar hale gelir.

Hayvan koşullu bir ayırt etme öğrenmiştir.
Edimsel durumlar da ayırt etmeyi öğretecek şekilde hazırlanabilir. Deneyci edimsel kutudaki
elektrik sistemini öyle ayarlar ki manivelaya basmak, ancak kutu aydınlatılmışken yiyecek sağlar.
Bir süre sonra sıçan aydınlıkla karanlığı ayırdetmeye ve manivelaya ancak kutu aydınlatılmışken
basmaya başlar. Ya da aynı noktadan ayrılan iki yoldan karanlık olanın yiyeceğe götürmesi, aydınlık
olanın ise götürmemesi sağlanabilir. Yeterince tekrar yaptırılırsa aç bir sıçan aydınlık yolu karanlık
yoldan ayırt etmeyi öğrenir.
Gündelik hayatımızda da öğrenilmiş ayırt etmeler pek çoktur. Küçük çocuk bir fincan sütü ekmek
parçasından, köpeği tavşandan, anneyi babadan ayırt etmeyi öğrenir. Daha büyük çocuklar da
kırmızı trafik lambasını yeşilden, elmayı portakaldan, ayıyı aslandan ayırt etmeyi öğrenirler. Aslında,
yaptığımız şeyleri düşünecek olursak, içinde öğrenilmiş ayırt etmenin yer almadığı bir durum
bulmak hayli güçtür. Eğitimin büyük bir bölümü de kelimeler ya da kavramlar arasında birtakım
ayırt etmelerin öğrenilmesinden oluşur. Bu çeşitliliğe karşın, bütün ayırt etme öğrenmelerinde yaptığımız
şey, farklı uyarıcılara farklı davranımlar bağlamaktan ibarettir.

KAYNAK

(CLIFFORD T. MORGAN)(PSİKOLOJİYE GİRİŞ)

avatar
7 Yapılan Yorumlar
3 Yorumlara Yanıtlar
0 Yorumları Takip edenler
 
En çok tepki verilen yorum
En yeni yorum dizisi
7 Yorum yazarları
Sözel öğrenme-Sözel öğrenme çeşitleri-Kelime öğrenme-Bağsal öğrenmeyusuf kayaAhmetHasan BBMEHMET ÇELİK Son yorum yazarları
  Abone ol  
En Yeniler Eskiler Beğenilenler
Bildir
trackback

[…] Demek ki sözel davranışlarla birlikte, hatta bir dereceye kadar ondan önce, işitsel ayırdetmeler de […]

yusuf kaya
Ziyaretçi
yusuf kaya

ayırt etme konusunda verdiğiniz bilgiler gerçekten çok güzel

Ahmet
Ziyaretçi
Ahmet

Paylasinlarin cok yararli olmustur bizim icin devamini bekleriz

Hasan BB
Ziyaretçi
Hasan BB

Ayırt etmeyi öğrenme psikoloji dersinde en zevk aldığım konulardan biriydi. O eski günlerime götürdüğünüz için teşekkürler. güzel bir yazı olmuş.

Fatih Yetim
Ziyaretçi
Fatih Yetim

Rica ederim bende yorumunuz için teşekür ederim

MEHMET ÇELİK
Ziyaretçi
MEHMET ÇELİK

Detaylı yazı için teşekkürler. Bu Pavlov çok emek vermiş bu işlere. Sizlerede aracı olduğunuz için teşekkürler.

Fatih Yetim
Ziyaretçi
Fatih Yetim

pavlov klask koşullanmaya adını vermiş bir fizikçidir.

Ballı Soprano
Ziyaretçi
Ballı Soprano

Özellikle kaynak göstermeniz çok etik ve doğru bir yaklaşım olmuş, güven veriyor.

Salih
Ziyaretçi
Salih

Ayırt etmeyi öğrenme konusunda hiç başlık açılmamış hepsi direk edimsel koşullanma altında başlık oluşturmuş. Yeni akım sadece başlık olarak açmasını ve bu kadar ayrıntılı işlemesinden dolayı teşekkür ederim.

Fatih Yetim
Ziyaretçi
Fatih Yetim

okuduğunuz için teşekkürler